Jos Wienen spreekt Hans Hirs toe bij zijn afscheid als voorzitter van wijkraad Boerhaavewijk.
Jos Wienen spreekt Hans Hirs toe bij zijn afscheid als voorzitter van wijkraad Boerhaavewijk. Marilou den Outer

Wijkraden (3): ‘Hoe krijgen we nieuw bloed in de wijkraad?’

Maatschappelijk

HAARLEM Ruim vijftig jaar nu bestaan er in Haarlem wijkraden. Ze ontstonden toen de gemeente grote plannen had met wijken met slechte woningen: sanering! Verontruste bewoners eisten inspraak, en kregen die. Anno 2021 zijn de wijkraden er nog steeds, maar ze hebben gezelschap gekregen van de Nieuwe Democratie, en zijn lang niet meer zo autonoom als in het begin. Hoe staat het met de zeggenschap en invloed van de Haarlemmer?

Een serie van zes artikelen, door Marilou den Outer. Deze week deel 3. 

Op een winderige najaarsavond druppelen de deelnemers aan de maandelijkse vergadering van wijkraad Amsterdamse Buurten binnen in het gebouwtje van speeltuin de Papegaai aan de Anna Kaulbachstraat. Op het aanpalende voetbalveld trainen voetballers van DSK onder de schijnwerpers. Onder de twintig aanwezigen zijn slechts enkele wijkbewoners. De overigen zijn bestuursleden en professionals. Plaatsvervangend voorzitter Fred Spaander geeft eerst de wijkagent het woord. Die somt op welke overtredingen de afgelopen weken zijn geconstateerd. “Iets rustiger dan voorheen, we hebben de jongeren beter in beeld”.

Dan de wijknieuwtjes. Trots is er over het feit dat de ecologische groenstrook langs de Amsterdamsevaart ‘Esplanade’ is genomineerd voor de Lieven de Key prijs (die later is toegekend, red.). Verontrusting is er over de voorgenomen plannen voor een waterberging aan de Prins Bernhardlaan. Dat gaat ten koste van 60 parkeerplaatsen. Ook Wim Kleist die aanwezig is als wijkraadslid van het aangrenzende Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer, mengt zich erin. Het is een project dat effect heeft op twee wijken. Grootste zorg: of de gemeente daadwerkelijk naar de zorgen van de inwoners luistert. Aan de wijkraad zal het niet liggen, die zit er bovenop. De inwoners van de Amsterdamse Buurten en Parkwijk-Zuiderpolder hebben actieve wijkraden.

DOSSIERVRETERS Wijkraadsleden in Haarlem besteden soms vele uren per week aan het wel en wee van de wijk, zo leert een rondgang langs diverse raden. Zo zijn Hans Pos en Rob van Looveren van wijkraad de Krim echte dossiervreters. Er is dan ook altijd wel iets gaande op het ‘eiland’, zoals de Krim, aan de uiterste westkant van Haarlem, wel wordt genoemd. Een hoogbouwproject of een snelfietsroute, en nu liggen er plannen voor de komst van een multifunctionele turnhal voor HLC aan de Pim Mulierlaan. Rapporten diepgaand lezen is dagelijks werk voor Pos, die bij Defensie werkt. Hij doet het werk graag, want “het is heel leerzaam. Maar ook complex, en als je je echt wilt inlezen kost dat uren.” Hij schat twintig uur per week actief te zijn voor de wijkraad, vooral dus in de avonduren. Blij is hij dan ook dat de gemeentelijke ‘gebiedsverbinder’ in Haarlem-Noord waar de Krim onder valt, net als hij geen negen tot vijf mentaliteit heeft. “Laatste belde hij me terug met een antwoord op een vraag van mij, op een zondag!”

De ene keer heb je zaken zo voor elkaar, en de andere keer ben je uren in overleg.

Het bestuur van wijkraad De Krim heeft aangegeven voorjaar 2022 te willen stoppen als Pos voorjaar 2022 tot schaduw gemeenteraadslid zal worden benoemd. Toen zij vijf jaar geleden aantraden was de wijkraad slapend, zij hebben een krachtige doorstart gemaakt. Maar gaat het lukken in de Krim opvolging te vinden? Het is een vraag die meer wijkraden bezighoudt.

NIEUWE LEDEN In de Boerhaavewijk is het op het nippertje gelukt. Pas vlak voor de wijkraadsvergadering in oktober werden nieuwe leden gevonden, mede dankzij inzet van de buurtapp Nextdoor. Hans Hirs, die na 16 jaar afzwaaide als voorzitter, snapt de twijfels wel: “Werkenden kunnen alleen ’s avonds vergaderen met de wijkraad, en al het overleg met de gemeente is juist overdag. Zelf heb ik zo’n twee dagen per week besteed aan de wijkraad, maar ik denk dat je het met minder ook wel kan hoor. Het is maar net waar je allemaal van op de hoogte wil zijn.” Je moet wel een goed doorzettingsvermogen hebben zegt hij. “De ene keer heb je zaken zo voor elkaar, en de andere keer ben je uren in overleg. Zo wilden we een keer een basketbalpaal verplaatst hebben. Dat betekende eindeloos veel formulieren invullen en een complete bouwvergunningaanvraag indienen. Dan denk ik, jongens hou op zeg.”

De wijkraad Scheepmakersdijk werkt nu efficiënter, met werkgroepjes die zich inzetten voor vergroening in de wijk, of het plaatsen van AED’s. Toch is voorzitter Albert Diederik zelf nog dagelijks enkele uren bezig voor de wijkraad, onder zijn motto “zolang de buurt er beter van wordt, zijn we goed bezig”.

Dit idee van werken in themagroepjes is waarschijnlijk de redding geweest voor de wijkraad Oosterduin. Een rustige, groene wijk, waar bezorgde meldingen door bewoners vooral gaan om loszittende stoeptegels of een omgevallen boom. Daar leek het lang niet te lukken opvolging te vinden in de raad en het bestuur stond op het punt de wijkraad af te melden bij de gemeente. Een laatste poging werd gedaan met een huis-aan-huis bezorgde flyer met als kop ‘Van slapend naar nieuw elan’. “We waren sceptisch over het resultaat,” zegt voorzitter Jan de Wit in een telefonische reactie. “Onze poging twee jaar geleden om opvolging te vinden leverde nul respons op. Maar nu, tot onze grote verbazing, meldden zich 24 geïnteresseerden, onder wie zelfs iemand voor het voorzitterschap”. Genoeg mensen dus voor dat nieuw elan in Oosterduin. In de online vergadering die werd belegd bleek enthousiasme voor het werken in themagroepjes, met het wijkraadsbestuur als eindverantwoordelijke. “Ik heb meteen weer de wijkraad-subsidie voor 2022 aangevraagd”, aldus een verheugde Jan de Wit.

ESPLANADE In wijkraad Amsterdamse Buurten geldt Jan Appel als een uiterst betrokken lid. Vanaf zijn tiende opgegroeid in zijn buurt zet hij zich volop in. Ook hij ziet dat jongeren zich niet snel aansluiten bij de wijkraad: “We zien dat bewoners zeker wel in beweging zijn te krijgen voor de buurt. Bijvoorbeeld bij het project rond de Amsterdamsevaart waarbij een 750 meter lange groenstrook ontstond die door een bewonersgroep ecologisch wordt beheerd. De wijkraad speelde bij dit project een grote rol en ik coördineer vanaf het begin de werkzaamheden. Deze ‘Esplanade’ is heel geslaagd. Maar sinds de oplevering zo’n vijf jaar geleden doen nog steeds dezelfde wijkbewoners het onderhoud. Dit soort acties, hoe mooi ook, leveren geen nieuwe wijkraadsleden op. Moet de wijkraad zich anders gaan gedragen? Hoe krijgen we nieuw bloed? Ik voel het uit onze handen glijden.”

De enquête die het Haarlems Weekblad onder wijkraden hield bevestigt het beeld. Er is onvoldoende of slechts matige belangstelling onder wijkbewoners om actief te worden voor de wijkraad. Slechts één wijkraad, Slachthuisbuurt, geeft aan dat er voldoende belangstelling is. Maar dat is misschien niet toevallig een vrij recent doorgestarte wijkraad.

Gezellige koffies organiseren in de wijk, nee, dat deden we niet.

De wijkraad Kleverpark had nog wel voldoende bestuursleden. Maar het bestuur stopte toch. Adriaan van Boheemen, destijds voorzitter: “Burgers kunnen zelf steeds beter in contact komen met de gemeente, of andersom: de gemeente richt zichzelf tot de inwoners. Ook zonder wijkraad reilt en zeilt het wel in de wijk. Grote projecten zijn er momenteel niet nee. Maar als er iets gaat gebeuren in de achtertuin van wijkbewoners weten die zich wel te verenigen.” De wijkraad door laten gaan als verbindende factor in de wijk, dat zag het bestuur niet zitten. Van Boheemen: “Wij waren meer van de technische benadering en kwamen in actie bij herinrichting van straten of bomenkap. Gezellige koffies organiseren in de wijk, nee, dat deden we niet.”


VERTROUWEN GEDAALD Ondertussen wijzen landelijke peilingen erop dat het vertrouwen in de overheid flink is gedaald. De ontwikkelingen in de Toeslagenaffaire dragen daar aan bij. De Haarlemse gemeentelijke inwonerspeiling onder 5000 deelnemers van het Digipanel over 2020, laat zien dat de inwoners bepaald niet tevreden zijn over de dienstverlening van de gemeente. Slechts 45 procent is het eens met de stelling ‘De gemeente betrekt inwoners voldoende bij plannen, voorzieningen en activiteiten’. Een schamele 28 procent is het eens met de stelling ‘Inwoners die hun omgeving willen verbeteren krijgen voldoende hulp en ondersteuning van de gemeente’.

In deze sfeer opereren dus ook de wijkraden. Dat gaat niet altijd vlekkeloos zoals we in het volgende, vierde, deel zullen zien.

advertentie
advertentie