Edward Ter Horst voor het in verbouwing zinde gebouw De Meester.
Edward Ter Horst voor het in verbouwing zinde gebouw De Meester. Joop Touw

Wijkraden (2): ‘Een wijkraad was best handig geweest voor ons parkeerprobleem’

Overig

HAARLEM Ruim vijftig jaar nu bestaan er in Haarlem wijkraden. Ze ontstonden toen de gemeente grote plannen had met wijken met slechte woningen: sanering! Verontruste bewoners eisten inspraak, en kregen die. Anno 2021 zijn de wijkraden er nog steeds, maar ze hebben gezelschap gekregen van de Nieuwe Democratie, en zijn lang niet meer zo autonoom als in het begin. Hoe staat het met de zeggenschap en invloed van de Haarlemmer?

Een serie van zes artikelen, door Marilou den Outer. Deze week deel 2. 

“Ah, een wijkraad, wat is dat precies?” vraagt Edward Ter Horst tijdens een gesprek met hem over de acties die hij met buurtgenoten heeft opgezet vanwege parkeeroverlast aan de Verspronckweg. Een vraagteken dat meer inwoners zullen hebben, zeker diegenen die nog niet zo lang in de stad wonen. Niet alle wijkraden zijn meer zo actief en bekend in de wijken als in de beginjaren zeventig en tachtig. En in het geval van de Verspronckweg: daar is de wijkraad zelfs opgeheven. 

Wat de wijkraden in de stad doen is bovendien heel verschillend. Sommige zitten bovenop dossiers en steken uren in het uitpluizen ervan, als er bijvoorbeeld een bestemmingsplan wordt gewijzigd of een bouwplan aangekondigd, zoals in de Krim, Rozenprieel of Parkwijk-Zuiderpolder-Penningsveer. Andere stellen zich meer op als doorgeefluik of bekommeren zich vooral om het welzijn en de verbinding in de wijk, met buurtborrels, een mooi Koningsdagfeest of helpen de wijkbewoners bij de verduurzaming van hun woningen.  

Wij spreken dus niet namens de hele wijk

BUURTCOÖRPORATIE We hielden namens het Haarlems Weekblad een korte enquête onder de 33 wijkraden (een derde vulde die in) om inzicht te krijgen in het functioneren van de raden. Zo blijkt de helft van de raden gekozen te worden door alle wijkbewoners. De meeste andere houden de verkiezing tijdens de jaarvergadering van de wijkraad. Afwijkend is het Duurzaam Garenkokerskwartier, die een buurtcoöperatie is, met wijkraadstaken. Die heeft als bijzondere vereniging zo’n 300 (betalende) leden. “Wij spreken dus niet namens de hele wijk”, benadrukt voorzitter Linda Troost.  

De communicatie met de wijkbewoners doet 80 procent van de raden online én via papier. De helft doet dat maandelijks. De buurt coöperatie lijkt wel de kampioen communicatie, met wekelijks sociale media berichten naast de maandelijkse online nieuwbrief en drie keer per jaar een krantje op papier.
Op de vraag of de wijkraad de inwoners makkelijk kan mobiliseren en activeren, antwoordt iets meer dan de helft dat dat best goed gaat. Dertig procent geeft aan dat dat lastig is, en de wijkraad Vijfhoek meldt: “Hangt af van het thema, het is wel lastiger dan vroeger’.     

GOED GELUISTERD Heeft de wijkraad het gevoel invloed te hebben op plannen van de gemeente? Hier zijn evenveel ja- als nee-stemmers. Anderen zoals Molenwijk geven aan vooral invloed te hebben als ze gezamenlijk, met alle vier Schalkwijkse raden optrekken. Ook twee andere Schalkwijkse raden geven dat aan. Ze hebben het gevoel dat er op deze manier goed wordt geluisterd naar hun argumenten om geen zonnepanelen op de Schalkwijkse plassen te leggen en geven aan met alternatieve locaties voor die panelen te willen komen.

Op de vraag of wijkraden belangrijk zijn voor de democratie zegt tachtig procent het daar helemaal of aanzienlijk mee eens te zijn. Maar de vraag ‘vindt u de wijkraad onmisbaar voor de wijk?’ krijgt een opmerkelijk minder volmondig ‘ja’. Dat kan ermee te maken hebben dat acties in wijken soms ook slagen buiten wijkraden om. Zo namen bewoners van de Nagtzaamstraat in Amsterdamse Buurten zelf het heft in handen om de straat verkeersveiliger te maken en hebben de bewoners het voor elkaar gekregen dat zij tijdelijke veranderingen mogen aanbrengen op het Teylerplein, zodat het een buurt ontmoetingsplek kan worden. In de Europawijk in Schalkwijk was het niet de wijkraad maar een burgerinitiatief dat onder het motto ‘Engelandlaan geen racebaan’, de maximum snelheid omlaag kreeg naar 30 km. Terwijl de vier wijkraden in Schalkwijk juist een proef hadden voorgesteld voor 50 km op de Engelandlaan en drie andere straten.

De wethouder gaf ons niet het gevoel dat hij iets voor ons kon doen

Op een borrel met buurtbewoners kwam Edward Ter Horst er achter dat hij niet de enige was die steeds vaker problemen had om bij thuiskomst aan de Verspronckweg de auto kwijt te raken. Toen daar de verbouw begon van de voormalige ambachtsschool tot appartementencomplex ‘de Meester’, werden de zorgen alleen maar groter. Dat zal meer dan 100 auto’s extra op gaan leveren schatte hij in. Met anderen diende hij een aanvraag in bij de gemeente om vergunningparkeren in te voeren in de straat. Al snel bleek dat zij onderaan de urgentielijst kwamen te staan. Om te proberen hoger op de lijst te komen startte hij een enquête onder bewoners en klopte opnieuw aan bij de gemeente. Hij leek geluk te hebben. Het onderwerp was actueel vanwege een nieuw mobiliteitsplan. De wethouder bleek er blij mee, kwam op bezoek in de wijk, foto in de krant. En wat werd de Verspronckweg er wijzer van? Ter Horst: “Niets, eigenlijk. De wethouder gaf ons niet het gevoel dat hij iets voor ons kon doen. We zijn toen verder actie gaan voeren, nog meer handtekeningen ophalen. Maar het is totaal onduidelijk wie we in de gemeente moeten benaderen voor dit onderwerp en nergens is te vinden hoe het zit met parkeernormen. De gemeente blijkt een taai bolwerk. Het is wel vreemd, de gemeente is er toch voor de burger?” Een wijkraad had mogelijk uitkomst kunnen bieden zegt hij, als hij hoort wat het fenomeen wijkraad inhoudt. “Die had ons denk ik in contact kunnen brengen met relevante mensen.” De wijkraad Kleverparkbuurt had mogelijk iets kunnen betekenen. Echter, die is al een jaar of drie geleden gestopt.

INSPRAAK Dat actievoeren zonder de wijkraad mogelijk kan zijn heeft Roeland Doornbosch ervaren. Hij woont aan de Zuidschalkwijkerweg en hoorde van een conceptontwerpplan om de dijk waarop de weg ligt en die steeds verder verzakt, te versterken en de weg te verbeteren. In het plan zouden sloten worden verplaatst, en diverse bomen gekapt, en dat was tegen het zere been van diverse omwonenden. Doornbosch diende met vele anderen een zienswijze in, waarop zij geen inhoudelijke reactie kregen. Wel ontdekten zij dat het projectbureau van Hoogheemraadschap Rijnland intussen bi de gemeente een vergunning aanvroeg om de bomen te kappen en wegwerkzaamheden te starten, terwijl het plan nog niet was vastgesteld. De actiegroep Haarlemse Bomenridders startte een petitie en Doornbosch plaatste protestborden in zijn tuin. Voorbijgangers konden ook daar hun handtekening als steun achterlaten. Ook schakelde hij een advocaat in om een bezwaarprocedure te starten. Met succes, bezwaren werden gegrond verklaard en er volgden ingebrekestellingen en een WOB verzoek. De eis was helder: beter overleg met de omwonenden. En zo gebeurde. Er kwam een nieuwe klankbordgroep en het gesprek kon ook gaan over alternatieve opties om de dijk te versterken. Doornbosch: “Uiteindelijk is besloten om, indien mogelijk, voor elk perceel maatwerk te gaan leveren: wat wil de bewoner, wat is mogelijk en hoe komen we eruit. Dat is heel mooi. Uiteindelijk hebben we die inspraak dus afgedwongen”.

KLANKBORDGROEP Wie de nieuwsbrieven leest van de wijkraad Molenwijk, waar de Zuidschalkwijkerweg onder valt, ziet dat de wijkraad weliswaar in de klankbordgroep over deze kwestie zitting heeft, maar geen deel heeft aan de actie om bomenkap tegen te gaan. Er wordt op neutrale toon melding gemaakt van de acties en wat de wijkraad betreft is het vooral belangrijk dat de weg snel wordt versterkt en nieuw geasfalteerd. Voorzitter Riet Ooms van de wijkraad gevraagd om een reactie: “Bij een dijk mogen officieel geen bomen staan, dus het is nutteloos daarover actie te voeren. Natuurlijk heeft Doornbosch wel een beetje gelijk, in die zin dat je altijd moet proberen bomen te sparen. Maar door alle acties is het hele project vertraagd, en wordt de dijkweg alleen maar slechter.” Doornbosch vindt de passieve houding wel jammer. “Ik kreeg nooit het gevoel dat de wijkraad inschakelen zou leiden tot actie van hun kant.”

Inspraak krijgen, inspraak afdwingen - het zijn óók voor wijkraden vaak energieverslindende exercities. Wat inwoners beweegt om actief te worden én te blijven voor wijkraden (of te stoppen), is het onderwerp van het volgende, derde, artikel in deze serie.

Deze serie is mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van de Stichting Haarlems Stimuleringsfonds Lokale Journalistiek (HMF).

advertentie